Podwyższony poziom glukozy we krwi nie boli, ale powoli uszkadza struktury nerwowe. Proces ten nazywany jest nieenzymatyczną glikacją białek i stanowi główną przyczynę polineuropatii cukrzycowej.

Czym są zaawansowane produkty glikacji (AGE)?

Gdy we krwi krąży nadmiar cząsteczek glukozy, zaczynają się one spontanicznie łączyć z białkami budującymi ludzkie ciało – w tym z kolagenem naczyń krwionośnych oraz białkami mieliny (P0 i MBP). W wyniku tej reakcji powstają tzw. końcowe produkty zaawansowanej glikacji (ang. Advanced Glycation End-products – AGEs).

Wpływ produktów AGE na przewodnictwo nerwowe:

• Usztywnienie osłonek mielinowych: Białka tracą swoją fizjologiczną elastyczność, co spowalnia transmisję impulsów elektrycznych wzdłuż aksonu.
• Stan zapalny śródbłonka: Produkty AGE wiążą się ze specjalnymi receptorami RAGE, wyzwalając przewlekły stan zapalny i degradację naczyń zaopatrujących nerwy.
• Aktywacja szlaku poliolowego: Nadmiar glukozy przekształca się w sorbitol pod wpływem reduktazy aldozowej, powodując obrzęk osmotyczny włókien nerwowych.

Filar dietetyczny w ochronie przed glikacją

Aby zatrzymać kaskadę uszkodzeń glikacyjnych, konieczne jest utrzymywanie stabilnego stężenia glukozy we krwi. Kluczowe zalecenia żywieniowe obejmują:

• Wybór produktów o niskim indeksie glikemicznym (IG < 55) – warzywa krzyżowe, strączki, pieczywo żytnie pełnoziarniste;
• Wzbogacenie diety w polifenole (jagody, aronia, zielona herbata), które hamują tworzenie wiązań glikacyjnych;
• Odpowiednia podaż kwasów tłuszczowych Omega-3 i kwasu GLA (z oleju z wiesiołka), które wspierają elastyczność błon komórkowych;
• Suplementacja benfotiaminą – formą tiaminy, która w badaniach laboratoryjnych blokuje szlak metaboliczny prowadzący do powstawania produktów AGE.